زيرا اگر بپذيريم كه اسلام حتّى در يك مورد از نيازهاى زندگى بشر حكمى ندارد و قادر به حلّ مشكلات انسان در آن زمينه نمىباشد ، اين خود اعتراف به ناتمام بودن اسلام و نرسيدن به حدّ كمال است . ممكن است امروز ما نتوانيم به خاطر موانعى به بعضى از احكام واقعى اسلام دست پيدا كنيم ، ولى مانعى از رسيدن به حكم ظاهرى وجود ندارد . چرا كه ما هيچ فقيهى را در هيچ عصر و زمانى نمىيابيم كه حتّى نسبت به يك موضوع و يك واقعه معتقد باشد كه در ارتباط با آن حكم ظاهرى نداريم و مردم نسبت به آن آزادند تا به هر شكلى كه مايلند عمل نمايند . با توجّه به آنچه گفته شد ، و با عنايت به اين كه مسائل مستحدثهء فراوانى در ابواب مختلف فقهى در عصر و زمان ما وجود دارد كه هيچ كدام از آنها در كتب فقهاى پيشين مطرح نشده ( زيرا در آن اعصار محل ابتلا نبوده ) و در آيه‌اى از آيات قرآن و روايتى از روايات معصومين عليهم السلام پيرامون آن به خصوص بحث نشده ؛ آرى با توجّه به اين دو نكته ، ناچاريم كه در مورد چنين مسائلى بحث و بررسى كرده ، و آنها را در بوتهء مطالعه و نقادى قرار داده ، تا به پاسخى صحيح و قانع‌كننده دست يابيم . 3 . نمونه‌هايى از مسائل مستحدثه مسائل مستحدثه در ابواب مختلف فقه - همان گونه كه اشاره شد - بسيار فراوان است ، ولى مهم‌ترين آنها به شرح زير است : الف ) مسائل مستحدثهء پزشكى 1 . تشريح : آيا براى دانشجويان رشتهء پزشكى جايز است كه جسد مردهء مسلمانى را تشريح كنند ؟ مخصوصاً كه از يك سو در روايتى مىخوانيم : « إِيّاكُمْ وَ الْمُثْلَةَ وَ لَوْ بِالْكَلْبِ الْعَقُورِ ؛ از قطعه‌قطعه كردن اعضاى بدن پس از مرگ اجتناب كنيد ، هرچند جسد سگ گزنده و مزاحم باشد » . « 1 » در صورتى كه اگر مجاز به تشريح نباشند ، توانايى لازم را جهت انجام عمليّات جراحى و ساير معالجات طبى بدست نخواهند آورد . زيرا اقدام به طبابت مخصوصاً بخش جراحى بدون انجام تشريح بسيار مشكل است . 2 . پيوند اعضا : آيا قطع برخى از اعضاى انسان زنده يا مرده ، نظير قلب و كليه و چشم و مانند آن و پيوند زدن آن به بدن انسان زندهء ديگر جايز است ؟ مخصوصاً كه عضو قطع شده ( چه از بدن انسان زنده باشد و چه مرده ) ناپاك است و خريدوفروش آن و نماز با آن مورد سؤال است ؟ 3 . تلقيح مصنوعى : آيا مىتوان نطفهء شوهر را گرفت ، و توسّط ابزار پزشكى آن را به رحم زوجه‌اش - كه بطور طبيعى پذيراى نطفه نيست - يا رحم زن بيگانه‌اى تلقيح و تزريق كرد ؟ آيا جايز است نطفهء دو همسر گرفته شود و پس از تركيب در خارج از رحم ، در رحم مصنوعى پرورش داده شود و سپس جنين پرورش يافته ، به رحم زوجه يا زن بيگانه‌اى

--> ( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 19 ، ابواب القصاص فى النفس ، باب 62 ، ح 6 ؛ نهج البلاغه ، نامهء 47 .